25 Ağustos 2026 Salı

Sıtkı Sıyrılan Restorant

* Tıkılak/Takılak II’de Şuan tarikatından, Tıkılak/Takılak X’da Tabiki tarikatından bahsetmiştim. Onları Türkçe bölümünde değerlendirmemişim. Tabii ortada toplumsal bir durum var, ondan olabilir.

Ayrıntı Yayınlarının bir kitabında; birçok kez, yani bilerek “tabiki” yazıldığını gördüm. Japonların bu tarikatı, yayınevini de etkilemiş anlaşılan, dikkat etmek lazım. Yazardan değil tabii bu; zira yazarımız yabancı. Kendi ülkesinin tabii ki’sini birleşik yazmıyordur muhtemelen: “Ofcourse”… Kitabın orijinaline bakmak lazım… Her hâlükârda dikkat etmek lazım…

* Sitenin Türkçe bölümü biraz da, “Bakın ben ne öğrendim, sizinle paylaşayım.” bölümü oldu. Öğrendiklerimi de paylaşıyorum bir yandan; yani, “Bunu nasıl bilmezsiniz.” değil. Tabii, umarsız kelimesinin gerçek anlamını bilin de bir zahmet. Neyse, sitemiz adına sevindirici tabii.

Geçen okuduğum bir kitapta (Didem Ünal Demir - Bu Cenazeyi Bana Lütfeder misiniz?) yazar, “sıdkı sıyrılmış” kullandı. “Allah Allah” dedim, doğrusu buymuş, “d” sertleşmiyormuş. İsimler sözlüğünde Sıtkı’yı arattım, Sıdkı’ya yönlendirdi. Şimdi beni okuyan bütün Sıtkıları göreve davet ediyorum. Öncesinde de, kitabı okumanızı öneriyorum. Yeni bir kitabı daha çıkacakmış hatta Didem Hanım’ın. Bilgütay abiden bana öneri, benden size öneri…

* Bir de Fransız tarikatı gelsin mi? Tıkılak/Takılak olarak değil, buraya yazalım: “Restorant tarikatı”… Genci yaşlısı, eğitimlisi eğitimsizi, erkeği kadını çoğu kişi “restorant” diyor. Bunlar ortak bir uygulama mı kullanıyor veya ortak bir televizyon programı mı izliyorlar? Örneğin Masterchef’te restorant mı deniyor, bilmiyorum.

Aslı restoran; yabancı kelime gibi kullanacaksan restoranına, “restaurant” yaz; ama “restoran” yanlış (hatta Word Aleyhisselam bu şekilde yazınca, sondaki t’yi habire siliyor. Biliyoruz Word kardeş, biliyoruz). Lütfen düzeltelim bu kullanımı, “restorant” demeyelim.

Tarikatlarla mücadelemiz devam edecek, Çinlisini Japonunu Fransızını ifşa ettik.

* Naif kelimesi yanlış kullanılıyor. Naif saf, deneyimsiz; acemice yapılan demek. İnce, hassas; zayıf (fiziksel olarak) anlamındaki kelime ise nahif. Bilgilerinize sunarım…

* Kelime kökeni ile ilgili ek bilgi verelim. Bu bilgiyi, şehrimin önemli ve tarihi dergisi İzler’in Nisan 2026 sayısında Hatice Yılmaz’ın Çiçeklerin Öyküsü yazısından aldım. Nergis kelimesi ile narsist aynı kökten geliyormuş. Nergis, adını Yunan mitolojisi kahramanlarından Narcissus’tan almış. Bu ağabeyimiz çok yakışıklıymış, kimseye de yüz vermezmiş. Acı çektirdiği kızlardan biri tanrılara yalvarmış, cezalandırılmasını istemiş bu ağabeyimizin. Narcissus da sonra suda kendi suretini görmüş, kendine aşık olmuş. “Suya yansıyan bu güzelliğe nasıl ulaşılırım?” demiş, su kenarında eriyip gitmiş. Eridiği yerde güzel, yepyeni bir çiçek açmış. Bu çiçeğin adı narkissos, yani nergis olmuş. Kendine aşırı hayranlık duyanlara narsist denmesi de buradan geliyormuş (Çok saçma değil mi ya? Neyse kınamayalım).

“Şişli Meydanı’nda üç kız / Biri Çiğdem biri Nergis…”

Saygılarımla…